خرید اینترنتی کتاب و نوشت افزار

منع قانونی در چاپ و فروش کتاب

منع قانونی در چاپ و فروش کتاب

منع قانونی در  چاپ و  فروش  کتاب

شاید باور این که بعضی از کتاب های شما در کتابخانه شخصی تان روزی در آن سوی جهان، ممنوع و سانسور می شدند، جای تعجب داشته باشد. اما تعجب نکنید. این قانون ممیزی تنها در کشور ما نیست. کشور های جهان اول و پیشرفته ی غربی نیز، روزگاری با کتاب ها گلاویز می شدند و چاپ و فروش آنها را ممنوع اعلام می کردند.

آثار معروفی چون آلیس در سرزمین عجایب، بر باد رفته، پرواز بر فراز آشیانه فاخته، اسب سرخ، آرواره‌ها، دنیای شگفت‌انگیز نو، سالار مگس‌ها، شرق بهشت، کشتن مرغ مینا، گرگ بیابان، گور به گور، موش‌ها و آدم‌ها، تام سایر، هاکلبری فین، بینوایان، ناتور دشت، وداع با اسلحه، سفرهای گالیور، خوشه‌های خشم، در جبهه غرب خبری نیست، سلاخ‌خانه شماره پنج، قلعه حیوانات، ۱۹۸۴ و... دیده می‌شود.

اغلب کتاب ها و نوشتار به صورت اجمالی و کلی با منع قانونی برای چاپ و عرصه مواجه بوده اند. درحالی که کتاب های که در ایران مورد بازبینی قرار می گیرند، در جزییات و به صورت موردی، سانسور می شوند.

البته امر سانسور یا به اصطلاح ممیزی در کشورهای دیگر، تنها به حوزه ی کتاب محدود نمی شود، بلکه در سایر حوزه ها که از مصادیق نشر هستند، به چشم می خورد.

سال ۱۸۷۳ میلادی نقطه ی عطفی برای قانون ممیزی نشر کتاب در آمریکا بود. قانونی موسوم به کامستاک. این قانون توسط آنتونی کامستاک، فعال اجتماعی هر نیویورک مدون، که براساس آن فروش کتب غیراخلاقی در این کشور ممنوع و غیرقانونی اعلام شد.

در بین سال های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۹ انجمن کتابخانه های آمریکا لیستی معرفی کردند که ۱۰۰ عنوان کتاب مورد محدودیت های مختلف قرار گرفت. این محدودیت ها شامل عدم انتشار، از بین بردن و جمع آوری توسط گروه های مختلف سیاسی، مذهبی و اجتماعی بودند.

بعضی از این عناوین در آینده تبدیل به  فیلم شدند، درحالی که از چاپ و فروش آن ها ممنوعیت به عمل آمد. عناوینی مثل هاکلبری فین، ماجراهای تام سایر و مجموعه ی هری پاتر، زنگ ها برای که به صدا در می آیند، خوشه های خشم و عملیات قلب سیاه.

در مورد هاکلبری فین باید اشاره کنم که پس از ۱۳۰سال از اولین انتشار آن هنوز در بین جامعه مورد انتقاد است. این حساسیت ها نسبت به این کتاب به ادبیات عامیانه و توهین آمیزی که در متن کتاب نسبت به سیاه دوستان به کار برده شده است، دیده می شود.

خوشه های خشم نیز از جمله عناوینی است که در دوره ای در آمریکا ممنوع الچاپ شد. این اثر جان اشتاین بک که نقد تند و تیزی بود بر سرمایه داری بی لگام آمریکا، در دهه ی ۱۹۳۰ به شدت مورد انتقاد راست‌گرایان افراطی قرار گرفت. که پس از اجازه انتشار آن، هرگز نویسنده، به این سبک از نوشتن به دلیل فشارهای وارده برنگشت.

از دیگر مسائل حساسیت زا در حوزه نشر آمریکا، مسأله هلوکاست بوده است. در این موضوع طرح نظریات و مبانی چالش برانگیز در این زمینه خط قرمز محسوب می شود. روزه گارودی، نیز نویسنده ای فرانسوی بود که پس از انتشار کتابش در موضوع رد هلوکاست دادگاهی، محکوم به پرداخت جریمه و سپس محروم از برخی حقوق اجتماعی شد.

در کشور انگلستان، بیشترین موضوعاتی که موجب ایجاد حساسیت و درنتیجه ممنوعیت در چاپ و انتشار آن ها شد، موضوعات امنیتی بوده است.

شکار جاسوس اثر پیتر رایت، از افسران سابق امنیتی کشور انگلستان بود که نویسنده ی آن از سال ۱۹۵۵ به سازمان امنیت انگلستان ملحق شده بود که در سال ۱۹۸۵ جاسوسی های سازمان یافته در غرب را در قالب کتابی انتشار داد.

اما مقامات این کشور از چاپ و انتشار آن ممانعت به عمل آوردند. سرانجام در سال ۱۹۹۸ پس از حذف بخش های از کتاب اجازه انتشار یافت.

مورد بعدی که در ممیزی های انگلستان به چشم می خورد، مسأله مبانی ضد اخلاق است.

رمان اولیس به قلم نویسنده مشهور ایرلندی، جیمز جویس بود که براساس قانون وقاحت اجازه انتشار نیافت. قانون وقاحت از چاپ و نشر کتاب های مرتبط با موضوعات غیراخلاقی جلوگیری می‌کند.

سال 1727 میلادی و زمانی که انتشارات «ادموند کورل» به علت انتشار کتابی غیر اخلاقی محکوم گردید را اولین نمونه در تاریخ انگلیس در این خصوص ذکر کرده اند.

اما در سده ی بیستم، نهادی که به سانسور و بررسی کتاب های چاپی این کشور رسیدگی می کرد، وزارت اطلاعات رسانی این پادشاه بود.

در کشور آلمان در دوره ی حکومت نازی ها اعمال قوانین ممیزی بسیار سختگیرانه و جدی بود. وزارت رسانه های هیتلر این وظیفه را برعهده داشت. تمامی برنامه های رسانه ای از قبیل روزنامه موسیقی کتاب تئاتر و ... مورد بازبینی های این نهاد قرار می‌گرفت.

پس از جمهوری فدرال آلمان بسیاری از قوانین سختگیرانه ی سانسور ملغی شد اما همچنان برخی قواعد محدودکننده علیه گروه‌های سیاسی و مسائلی که آن ها منتشر می کردند، اعمال می گردید.

برای مثال نشرکتاب در زمینه تبلیغ نئونازیسم و مبانی سیاسی هیتلر، ممنوع است به طوری که  mein kampf که از ایده های سیاسی و برنامه های هیتلر در جهت رشد نازی بیان شده است، در این کشور ممنوع است.

چاپ مسائل شخصی از افراد در این کشور غیرمجاز محسوب می شود؛به عنوان مثال روزنامه ها اجازه انتشار عکس افراد را ندارند. به علاوه مسائلی غیراخلاقی در این کشور از محدودیت های انتشار محسوب می شوند.

همچنین رد و انکار هولوکاست در حوزه ی سانسور این کشور به کرات به چشم می خورد.

در فرانسه نیز تاریخ سانسور به قرون وسطا برمی گردد. در سال ۱۵۲۱ میلادی فرانسیس پادشاه وقت فرانسه دستور داد تا تمامی کتب مذهبی در دانشکده های دینی مورد بررسی و بازنگری قرار بگیرند.

با این که قوانین مربوط به سانسور در سال ۱۹۵۸ در جمهوری پنجم فرانسه ملغی شد، اما همچنان توقیف کتاب و روزنامه در این کشور دیده می شود.

برای مثال کتاب پرسش‌ که توسط یک نویسنده ی الجزایری به چاپ رسید مورد توقیف قرار گرفت.

این کتاب به شکنجه های دولت فرانسه بر استقلال طلبان الجزایری تاکید داشت که در خلال جنگ بین این دو کشور نوشته شده بود.

در سال ۱۹۸۲ کتابی با عنوان راهنمای خودکشی جزو پرفروش ترین کتاب های فرانسه بود. اما در سال ۱۹۸۷ با تصویب قانونی مبنی بر عدم ترویج خودکشی در فرانسه ممنوع اعلام شد و از سطح کتابخانه های این کشور جمع آوری شد. به علاوه این کتاب هرگز به زبان انگلیسی ترجمه نشد.

سانسور، بازبینی و نظارت کم و بیش در تمام کشورها و از سوی نهادهای دولتی ناظر اعمال می شود.در بعضی کشورها بسیار سختگیرانه و نابجا و در برخی دیگر از کشور ها کمرنگ تر و منصفانه تر.

باتوجه به مطالب بالا در ۴حوزه ی دین، سیاست، اخلاق و جامعه شاهد سانسور در کشورها هستیم. هر کشور و‌ ملتی باتوجه به فرهنگ و نوع زندگی شأن سطوح مختلفی از سانسور و ‌ممیزی را تجربه می‌کنند. حتی در دوره های مختلف باتوجه به ظرفیت های جامعه این سطح قابل تغییر است.



منع قانونی در چاپ قانون ممیزی سانسور معرفی کتاب








نظرات کابران باهوک ریویو