خرید اینترنتی کتاب و نوشت افزار

ما به خاکمان نیاز داریم

بنی آدم سرشت از خاک دارد                            اگر خاکی نباشد، آدمی نیست...

تابه‌حال به این فکر کرده‌اید که چندسال زمان نیاز است تا فقط چند سانتی‌متر خاک تشکیل شود؟! دوهزار سال یا بیش‌تر؟

چقدر در حفظ آن کوشیده‌ایم؟

خاکی که بر روی آن زندگی می‌کنیم بسیار ارزشمند و از منابع تجدیدناپذیر است. ما برای تولیدات خود به خاک نیاز داریم؛ تولید غذا، سبزیجات، پوشاک، ساختمان‌ها، انرژی و همین‌طور برای ذخیره و فیلتر آب. خاک عامل یک چهارم از تنوع زیستی در جهان است و زمین‌های کشاورزی، تامین کننده‌ی 90 درصد از غذای مورد نیاز ما هستند. اما این خاک با ‌ارزش در معرض خطر است. امروزه ما در گرفتاری عجیبی قرار داریم که خود عامل آن هستیم و دستخوش تغییرات اقلیمی نیز شده‌ایم.

در سال 2003، اتحادیه جهانی علوم خاک، در راستای ارج نهادن به اهمیت خاک و جلوگیری از نابودی آن، روز 5 دسامبر را روز جهانی خاک نامید. در این روز جهانی اهمیت خاک و ضرورت بهره‌برداری پایدار از آن در سراسر جهان آشکار می‌شود. در همین راستا سازمان ملل متحد سال 2015 را سال جهانی خاک نام‌گذاری کرد. با توجه به اهمیت این عنصر طبیعی، در برخی کشورها مانند آلمان هفته‌ خاک نیز برگزار می‌شود.

توسعه‌ پایدار

با توسعه ی شهرها، در هر دقیقه دو هکتار خاک در جهان نابود می‌شود!!

ما با قطع بی‌رویه‌ی درختان، عملیات کشاورزی نامناسب، ساختمان‌سازی‌های بیش از حد، آلودگی محیط زیست، چرای بیش از حد دام‌ها و رها کردن خاک لخت و تخریب آن، باعث از بین رفتن این عنصر حیاتی می‌شویم. بسیار سریع‌تر از آنچه که فکرش را بکنید! بیایید باهم از این دارایی ارزشمندمان محافظت کنیم. ما به خاکمان نیاز داریم! مخصوصا اکنون که می‌دانیم خاک برای سلامتی و بقای انسان ضروری است. از سال 1980، مطرح کردن طرح حفظ محیط زیست و منابع طبیعی، تحت عنوان توسعه‌ پایدار توسط اتحادیه بین‌المللی مورد توجه کشورهای جهان قرارگرفت. توسعه پایدار عنصری سازمان دهنده‌ است که سبب پایداری منابع تجدیدناپذیر می‌شود، منابع محدودی که برای حفظ زندگی نسل آینده‌ی ما و تمام موجودات بر روی کره زمین ضروری است. در دهه‌ی 1990 بر این طرح تاکید شد و مورد توجه بیش‌تری قرار گرفت. سازمان ملل متحد توسعه ی پایدار را شامل سه مورد می‌داند: 

1.کمک به تهیدستانی که از روی ناچار محیط زیست را تخریب می‌کنند.

2.درک اثرات توسعه با کاربرد ویژگی‌های غیرسنتی

3.تلاش برای ایجاد توسعه ی بومی در چارچوب محدودیت‌های خاص منابع طبیعی

توسعه‌ی پایدار شامل همه‌ی حوزه‌ها از کشاورزی با آموزش صحیح اصول کشت و کار و شیوه‌های نوین و معماری با به کارگیری معماری سبز و هدایت ساختمان‌سازی به این سمت و سو گرفته تا تکنولوژی و صنعت و سایر حوزه‌های دیگر می‌شود. مثلا درحوزه‌ی معماری، 60 درصد از همه‌ی منابع جهانی در ساختمان‌سازی و جاده‌سازی مصرف می‌شود. 80 درصد از مهم‌ترین زمین‌های کشاورزی خالی از کشت هم برای اهداف ساختمان‌سازی به کار می‌روند و بخش زیادی از زمین‌های باقی‌مانده بر اثر بالا آمدن سطح آب ناشی از گرمای جهانی از بین رفته‌اند. در حوزه‌ی کشاورزی، هنگامی که درختان قطع می‌شوند، زمین با کاهش ظرفیت کشاورزی، غیر قابل کشت‌ خواهد شد و خشکسالی نیز زمین‌های زراعی حاصل‌خیز را ناپایدار می‌کند و در نتیجه ملت‌ها به کمک‌های غذایی وابسته می‌شوند و سلامتی آن‌ها در معرض خطر قرار می‌گیرد. در آغاز قرن 21، با افزایش جمعیت، افزایش مصرف و توزیع نامتعادل منابع، جهان به یک توسعه‌ی ناپایدار رسید که اثرات این عوامل باعث تشکیل حفره در لایه‌ی اوزون، تغییرات آب و هوایی و نابودی بسیاری از گونه‌های جانوری شد. گرم شدن زمین پیامدهای جدی برای تولید کشاورزی و شیلات دارد و با بالا آمدن سطح آب دریاها، شهرها نیز از این آسیب مصون نخواهند ماند. همه‌ی این‌ها در حالیست که انتظار می‌رود تا سال 2050 مصرف انرژی جهان به دو برابر افزایش یابد!

گازهای گلخانه‌ای

انتشار گازهای گلخانه‌ای به ویژه کربن‌دی‌اکسید و متان موضوع دیگری‌ است که سبب از دست رفتن منابع طبیعی می‌شود. در سال 2007 گزارشی منتشر شد که نشان‌دهنده‌ی نقش‌ انسان‌ها در تغییرات آب‌وهوایی بود. بر اساس این گزارش طی سال‌های 1970 تا 2004، انسان‌ها به میزان 70 درصد گازهای گلخانه‌ای را افزایش داده‌اند و ساختمان‌های مسکونی سومین تولیدکننده‌ی بزرگ گازهای گلخانه‌ای در جهان امروز شناخته می‌شوند که بعد از صنعت حمل و نقل قرار دارند. دومین گاز گلخانه‌ای از نظر حجم، متان است که سالانه یک درصد افزایش می‌یابد. زباله‌ها عامل ایجاد این گاز هستند؛ اما با استراتژی‌های جدید مانند بازیافت آن‌ها می‌توان انتشار این گاز را کاهش داد. جالب است بدانید با جمع‌آوری زباله‌ها و استفاده از گازهای متصاعد شده از آن، می‌توان از طریق منابع سپتیک انرژی تامین کرد. از سوی دیگر و در حال حاضر تنها راه عملی و ارزانِ كاهش کربن‌دی‌اکسید ، ذخیره کربن موجود در هوا، در درون خاك است. میزان كربن آلی ذخیره شده در خاك‌های جهان بیش از چهار برابر كربن موجود در بدن تمام موجوادت زنده و از جمله گیاهان روی كره زمین است.

نقش خاک

كمیت و كیفیت آبِ حیات‌بخش و حتی كیفیت هوا نیز وابسته به خاك است. اگر باران بر سطح خاك مناسب ببارد، می‌تواند در زمین نفوذ كرده و منشاء آب چشمه‌ها و رودخانه‌ها و موجب تغذیه‌ی آب‌های زیرزمینی گردد؛ وگرنه به صورت سیلاب هدر رفته و خسارات زیادی به بار می‌آورد. از سوی دیگر ، فرسایش خاك به راحتی می‌تواند موجب پر شدن سدها شده و ظرفیت و عمر مفید آن‌ها را كاهش دهد. فرسایش خاك توسط پر كردن سدها با رسوب، ظرفیت تولید برق آبی را كاهش می‌دهد و رسوب موجود در آب به توربین سد صدمه می‌زند.

كیفیت پایین آب شرب و آلودگی رودخانه‌ها

خاك‌ها ظرفیت بسیار زیادی در جذب و نگه‌داری فلزات سنگین و بسیاری از آلاینده‌های شیمیایی مانند سموم و عناصر رادیواكتیو و ممانعت از ورود آن‌ها به منابع آب دارند. در حال حاضر متاسفانه به دلیل مدیریت غلط، بهره‌برداری نادرست و در نتیجه فرسایش خاك در کشورمان، ظرفیت آن برای نگه‌داری آلاینده‌ها كاهش یافته و بسیاری از این آلاینده‌ها به ویژه از طریق ذرات خاك وارد منابع آب شده و موجب آلودگی آن‌ها شده‌اند.

 دانستن اینکه، این آسیب ها توسط ما صورت می گیرد، این نکته را به ما متذکر می شود که اگر خاکی نباشد، انسانی هم وجود نخواهد داشت. پس بهتر است با آگاه‌سازی خود و دیگران و همچنین فرهنگ‌سازی در جهت حفظ محیط‌زیست، قدر این عنصر کمیاب را بدانیم و آن را برای آیندگان خود حفظ کنیم.

 

 







مطالب مرتبط

پایان یک تراژدی
زاده نبوغ سیاه پوستان آمریکا
زمین؛ خانه ای برای آیندگان





نظرات کابران باهوک ریویو

پربازدید ها