خرید اینترنتی کتاب و نوشت افزار

به امید باران و صلح

به امید باران و صلح

به امید باران و صلح

فرهاد مهراد؛ متولد 1329 تهران و آخرین فرزند آمنه و رضا مهراد، دیپلمات دولت ایران.

 خواننده ای با سبک پاپ-راک که اولین آلبوم موسیقی راک اند رول انگلیسی ایران را منتشر کرد.

اشتیاق فرهاد به موسیقی برادرش را مجاب کرد که از دوستش بخواهد به او نواختن ویولن سل را یاد دهد. فرهاد با یک سری از دوستان ارمنی اش گروهی چهار نفره به نام چهار بچه جن راه انداختند. اولین اجرای رسمی فرهاد با این گروه شکل گرفت؛ در سن بیست سالگی و در هتل خورشید در اهواز.

 بعد از آن فرهاد این سو و آن سو می خواند؛ تا اینکه وقتی بیست و سه ساله بود ویدا قهرمانی هنرپیشۀ سینما که به همراه همسرش کافه کوچینی را در خیابان کاخ راه انداخته بود، صدای فرهاد را در رستورانی شنید و او را به گروه بلک کتس معرفی کرد. اولین باری که آن ها او را دیدند، با انتخاب هم، آهنگی را انتخاب کردند و فرهاد چنان حرفه ای آن را اجرا کرد که باعث تعجب این گروه شده بود.

در اواخر دهۀ 40، بعد از تحصیل در رشتۀ موسیقی از آلمان بازگشته بود و با ساختن موسیقیِ فیلم قیصر، به عنوان آهنگسازی متفاوت شناخته می شد. مسعود کیمیایی رفیق دوران کودکی فرهاد، برای موسیقی رضا موتوری فیلم جدیدش، به دنبال صدایی نو می گشت و از این رو به سراغ فرهاد رفت که این آهنگ، مرد تنها نام گرفت.

19 بهمن 1349؛ سیزده چریک مسلح با حمله به پاسگاه ژاندارمری در روستای سیاهکل جرقۀ جنبش چریکی مسلحانه در ایران را زدند. اسفندیار منفردزاده که گرایش های چپ داشت تصمیم گرفت آهنگی برای این واقعه بسازد.

سال 1350 را می توان سال تولد جریان اعتراضی در ترانۀ ایران دانست و در ذهن بیش تر مردم هنوز بعد از چهل سال فرهاد اولین و اصلی ترین نمایندۀ این جریان است اما او خود را منتصب به سنتی قدیمی تر می دانست. «جمعه» که در ابتدا ناشری پیدا نمی کرد، تبدیل به یکی از پرفروش ترین صفحه های روز شد. دیگر همه فرهاد را می شناختند و بیش تر آهنگسازها و ترانه سراها راغب بودند که او اثری از آن ها بخواند. اما فرهاد گزیده کار بود. او در فاصلۀ هفت سالۀ بعد از ترانۀ جمعه تا انقلاب 57 تنها یازده آهنگ خواند. شش آهنگ دیگر با منفرد زاده و آهنگ هایی از واروژان، محمد اوشال و حسن شماعی زاده.

شماعی زاده از همکاران فرهاد در دوران کافه کوچینی بود و آهنگ آینه ها را روی ترانه ای از اردلان سرفراز برای فرهاد ساخته بود. اما آینه ها می توانست تنها همکاری آن دو نباشد. شماعی زاده خود به آهنگ مرداب علاقه مند شد و آن را خواند و فرهاد هم از این بابت گلایه ای نکرد.

فرهاد که در آن زمان به سی سالگی رسیده بود، ویژگی هایی داشت که او را از بقیۀ خوانندگان آن زمان ایران، متمایز می کرد.  این ویژگی ها نه فقط در صدا و سبک خواندن او، که در خصوصیات فردی او هم بود. به گفتۀ اطرافیانش، او بسیار اهل مطالعه و کتابخوان بود و همیشه همراه خود خورجینی داشت که با خود حمل می کرد و در آن چند کتاب بود. به هیچ وجه اهل مادیات نبود و تا آخرین ریال دستمزدی که بابت هر کار می گرفت را به گفتۀ دوستانش همان شب خرج می کرد. در میانۀ دهۀ پنجاه او دیگر به عنوان یک خوانندۀ معترض شناخته می شد. اگر جمعه مستقیم به ماجرای سیاهکل معروف بود، ترانۀ شبانه که در سال 1353 به روی شعری از احمد شاملو منتشر شد، آشکارا ترانه ای سیاسی بود. اگر متن ترانه در این مورد شبهه ای باقی می گذاشت، آهنگ منفردزاده کار را تمام کرده بود. صفحۀ شبانه با آنکه با قیمتی دوبرابر حد معمول بود، بیش از ده هزار نسخه فروخت. جلد غیرمتعارف این صفحه هم در محبوبیتش بی تاثیر نبود.

بعد از التهاب سال های اول دهۀ پنجاه حضور ترانه های معترض دو سه سالی کم رنگ تر شد. فرهاد هم در این دوره چند آهنگ خواند که کمتر مضمون سیاسی-اجتماعی داشتند. از جمله : کودکانه که آهنگسازش اسفندیار منفردزاده آن را محصول فشارهای ممیزی بعد از سال 53 خوانده است. فرهاد در این سال ها اولین آهنگ خود را هم ساخت: آوار.

با رسیدن سال 57، اسفندیار منفردزاده بار دیگر با شعری از شاملو به سراغ فرهاد رفت و حاصل کار ترانه ای شد که بعد از سی و چند سال هنوز از نمادهای موسیقی معترض در ایران است. آهنگ یه شب مهتاب.

17 شهریور 57 و واقعۀ جمعۀ سیاه. منفردزاده جمعه ای را که سال ها پیش برای سیاهکل ساخته بود، دوباره تنظیم کرد و فرهاد هم اجرایی متناسب با شور جاری در خیابان ها از آن ارائه داد.

فرهاد در سال های انقلاب یکی از صداهای جوشان آن روزها بود. پس از انتشار آهنگ والا پیامبر محمد، ده سال از موسیقی و خواندن کناره گرفت. سپس با پوران گلفام ازدواج کرد و در همۀ سال های بعد از آن پیگیری مجوزهای آثار فرهاد با همسرش بود، اما برای چهارده سال نتوانست برای هیچ یک از آثارش مجوز بگیرد. او در 9 دی 1373 در سینما سپیده برای اجرای کنسرت به روی صحنه رفت. بلیط این کنسرت ها هرکدام به قیمت 2500 تومان در آن زمان به فروش رسید. زمانی که بلیط کنسرت شجریان تنها 300 تومان بود. او تصمیم گرفت تمام درآمد خود از این کنسرت را به مدرسه سازی آموزش و پرورش اهدا کند.

پس از انتشار آخرین آلبوم وی بنام«برف» که ابتدا در اروپا و سپس در ایران منتشر شد، او درصدد تهیه آلبومی با نام «آمین» بود که ترانه‌هایی از کشورها و زبان‌های مختلف را در بر می‌گرفت. امّا از سال ۱۳۷۸ بیماری او شدت گرفت. وی به بیماری هپاتیت سی مبتلا بود و در نتیجۀ عوارض کبدی ناشی از آن در خرداد ۱۳۸۱ برای درمان به لیل فرانسه رفت و در ۹ شهریور همان سال پس از مدتی اغما در بیمارستان، ساعت ۱ صبح روز شنبه در سن ۵۹ سالگی درگذشت و در همان جا به خاک سپرده شد. پس از درگذشت او، مجموعه آثار و فیلم‌های مستندی چون «آمین»، «برف» و «جمعه‌های فرهاد» از او منتشر شد.

 



موسیقی خواننده فرهاد مهراد موسیقی راک



مطالب مرتبط

8 مشاهیری که در اوج شهرت مردند
حراج بزرگِ روز کتاب
چهار قطعه از موسیقی طبیعت





نظرات کابران باهوک ریویو