خرید اینترنتی کتاب و نوشت افزار

کهن ترین رسمِ ستایش از زن

بعد از جشن مهرگان، نوسره و سده، اکنون به یکی دیگر از جشن های زیبای ایران زمین می پردازیم.

«جشن سپندارمذگان»

روز اسپندارمزد ز اسفند ماه                      دوستت دارم بگو با هر نگاه

دوستت دارم ز دریا بیشتر                      از زمین و از کهکشانهابیشتر

دوستت دارم تو در جان منی                     پاره ای از جان ایران منی

جشن سپندارمذگان، ریشه ای کهن از تاریخ در امپراطوری هخامنشی را، نسبت به ستایش و بزرگداشت زن در ایران نشان می دهد، و از پیشینه ای کهن در مقام و حضور پر رنگ زنان در آن برهه از تاریخ سخن  می گوید؛ که به ناچار باید بگوییم تا به امروز از آن تنها نامی بر جای مانده است.

نام و نشانی که به زیبا ترین شکل در این جشن و رویداد تاریخی با زن آمیخته شد، تا نمادی باشد مقدس از مهر، فروتنی و تواضع، که خاص زن و زمین مظهر عشق و باروری برای همگان باشد.

 ریشه واژه سپندارمذ یا سپناآرمیتی در چیست؟

در واقع سپنتا آرمیتی متشکل از دو بخش سپنته به معنی پاک و مقدس و آرمیتی به معنی بردباری و فروتنی و فداکاری است. یکی از موارد مهم در این رویداد را میتوان با امشاسپندان که از صفات پاک اهورامزدا است، شروع کرد؛ در دین زرتشت هر کدام از صفات خداوند، یکی از ایزدان نگهبان جنس بشر بوده است. در این میان تعداد امشاسپندان مرد و زن برابر بودند، که این نشان از جایگاه برابر زن و مرد در تاریخ کهن ایران دارد.

«نشان مردانگی»: 1.وهمن یا بهمن به معنی اندیشه نیک، 2.اشه وهیشته یا اردیبهشت به معنی راستی ،3.خشتره وییریه یا شهریوربه معنی شهریاری و سلطنت شایسته است.‌

«نشان زنانگی» : 1.سپنت ارمیتی یا سپندارمذ (اسفند)،به معنی پاکبازی و بردباری مقدس،2.هئوروتات یا خرداد به معنی رسایی،کمال و مظهری از مفهوم نجات و رستگاری،3. امرتات یا مرداد. به معنی بی مرگی است و تجلی از رستگاری و جاودانگی است.

هر چند در منابع مختلف و با توجه به تغییرگاهشماری در ایران تاریخ این روز نیز متفاوت ذکر شد، اما ابوریحان بیرونی در کتاب خود از این روز در پنجم اسفند نام برده و بر این اساس ایرانیان قبل از آغاز سال نو و قبل از بارور شدن زمین مراسمی را برای قدردانی از زن مظهر آفرینندگی و بزرگداشتی برای آباد سازی زمین قبل از رسیدن بهار، برگزار می کردند.

در واقع سپندارمذگان روزی است، که زنان از سوی مردانشان قدردانی می شدند و پیشکشی هایی را دریافت می کردند به همین علت نام این روز را با اسامی مانند مرد گیران یا مژده گیران هم می نامند. در این روز مراسم ویژه ای برای زنان برگزار می شد. زنان در این روز بسیار مورد توجه و احترام قرار می گرفتند و به این مناسبت گل و هدایای ویژه ای از طرف همسرانشان به آنها پیش کشی می شد.

در کتبی از ابوریحان بیرونی درباره این جشن و آئین کهن ایرانی آمده است:  در این روز اسپندارمذ فرشته ای است که  در زمین حامی زنان پارسا و درستکار است.در این روز زنان گذشته از دریافت هدیه بر تخت پادشاهی می نشینند و بر مردان فرمانروایی می کنند.  نامگذاری یک روز مختص به زنان در ایران باستان و  برگزاری چنین مراسم هایی نشان از بزرگداشت مقام و جایگاه زن داشت.  

حال با داشتن چنین تاریخچه ای از عشق و محبتی که در بین زنان و مردان در تاریخ ایران وجود دارد چه حیف که ما ایرانیان با داشتن این تاریخ کهن، و  به جای بزرگداشت چنین روزی، در روز والنتاین که ریشه در غرب دارد، جشن عشق را برپا می کنیم؛ و چه خوب می شدکه اگر آیین و جشن های قدیمی خود را بازسازی و شکوفا می کردیم و به روشی امروزی در آن به شادی، و رسم به جای آوردن عشق را با پیشینه ای کهن به جهانیان نشان می دادیم.



سپندارمذگان امشاسپندان دین زرتشت روز عشق ایرانی ولنتاین



مطالب مرتبط

چرا بحث دربارۀ خدا مرده است؟
هنری که از نظر کیفی به ابتذال کشیده شد
آیا مادر ترزا قدیس بود؟





نظرات کابران باهوک ریویو

پربازدید ها