خرید اینترنتی کتاب و نوشت افزار

طبق پهن فلک و کاس مه نو

تعطیلات نوروز را حتی اگر آب هم بخوری بعد از دو هفته چند کیلویی اضافه وزن پیدا می‏کنی؛ حتما شما هم از این دست جمله‏ ها زیاد شنیده‏ اید؛ حرف‏ هایی که خیلی هم بی‏راه نیست. در نوروز خیلی ‏ها به ‏دلیل وقت کم و عجله ‏ای بودن کارها، به‏ جای وعده‏ های غذایی به سراغ تنقلات و غذاهای فست‏ فودی می‏روند و منتظر می‏ شوند تا آن اضافه وزن سراغ‏شان بیاید.

چندروز اول عید را اگر مسافرت نرفته باشی باید راه بیفتی از منزل این فامیل به خانه آن آشنا و لبخند بزنی و فامیل‏ های احتمالا سالی یک‏بار را ببینی. حواست باشد که زمان نهار و شام به خانه کسی نروی که مجبور شود در این شلوغی‏ های دید و بازدید در رودربایستی بماند و تدارک غذا ببیند، یا حتی برعکس، شما در شرایط میزبان قرار بگیرید و مهمانی تصمیم بگیرد یک وعده غذایی را بزند تنگ دیدوبازدید عید؛

پس بهتر است در برنامه ‏ریزی‏ های سفر و دیدارهای عیدانه و گشت‏ وگذارهای روز تعطیل فکری هم به ‏حال گرسنگی خودتان و اعضای خانواده‏ تان و مهمان‏ های احتمالی کنید تا علاوه بر صرف یک غذای خوش‏مزه، با استرس چاق شدن هم دست به یقه نشوید. ما در اینجا چند غذای نسبتا راحت و خوش‏مزه را به ‏شما پیشنهاد می ‏کنیم که راه های خوبی برای سرعت عمل و زحمت کم در این شرایط است:

 

1-سبزی پلو با ماهی معروف

نمی‏ شود پای‏بند آیین و رسوم عید باشی و شب عید سبزی‏ پلو با ماهی نخوری؛ عطر سبزی و پلوی دمی ایرانی نپیچد توی خانه‌ات و ماهی‌های خوشمزه هوش از سرت نبرد. لحظه‌ای که نارنج یا لیموترش را می‌فشاری روی گوشت پخته ماهی و دست‏ های‏ت بوی نارنج می‌گیرند، تازه شروع لذتی بی انتهاست. خانم ‏های باسلیقه که حتما از صبح زود روز اول عید تدارک غذاهایشان را دیده ‏اند.

اما برای ما عجله‌ای‌ها، می‌شود این غذای خوشمزه را از قبل به ‏صورت نیمه آماده در یخچال گذاشت تا اگر در میان تعارف‌های ایرانی زیاده ‏روی کردیم و مهمان برای ماندن آن وعده غذایی پیش‏مان قانع شد، دست‏پاچه نشویم. می‌شود با گرم کردن و کمی رنگ و لعاب، پذیرایی سنتی خوش‏مزه‌ای از مهمان بکنیم. بعد سیرترشی را بزنیم تنگش و آن‏قدر بخوریم که نای ادامه دیدوبازدیدها را نداشته باشیم. حتی اگر در مورد سیرترشی به ‏خاطر روبوسی‌های گریزناپذیر عیددیدنی خیلی هم مطمئن نباشیم بازهم به نظر بهترین چاشنی سبزی پلو با ماهی سیرترشی است.

 

2-دلمه

یکی از رسم‌های زیبای مناطق ترک‌نشین ایران در ایام نوروز، پختن دلمه برگ مو برای عید است. دلمه‌ای که باید زمان پختش دقیق تنظیم شود تا در لحظه تحویل سال بجوشد و سکه‌هایی که ته قابلمه به‏ جای ته ‏دیگ چیده‏ اند، با این جوش آمدن برکت را به روزی خانواده هدیه کنند. بعد از پختن غذا هم این سکه‌ها بین اعضای خانواده تقسیم می‌شوند تا تبرکی باشند گوشه کیف پول. دلمه از غذاهای نجات‏ بخش است؛ اگر حوصله دلمه پر کردن دم عید نداشتید، از قبل هم می‌توانید این خوش‏مزه‌های سبز رنگ را آماده کنید و در فریزر نگه دارید.

عطر دلمه و ماست و پیازداغ که داخل روغن حیوانی گرم می‌کنید و می‌ریزید روی بشقاب دلمه، هر میهمانی را متقاعد می‌کند که واقعا باسلیقه ‏اید. حتی اگر فرصت گرم کردن دلمه را نداشتید هم نگران نباشید، این غذای خوشمزه، سرد هم سرو می‌شود. تنها ایرادی که دلمه برگ مو دارد، این است که هرچقدر بخوری سیر نمی‌شوی! حتی سیر هم که باشی دلت می‌خواهد ته قابلمه را دربیاوری. برای همین سعی کنید از نان‏ های سنگین مثل سنگک کنار آن استفاده کنید تا مهمانتان زود سیر شود.

 

3- کوکو

برای من انواع کوکو برابر است با نیمرویی که یک سری مواد دیگر هم داخلش دارد؛ این جمله را یک تعریف حساب کنید!

از نظر سرعت پخت و راحتی نمی‌توانید غذایی را مثل کوکوها پیدا کنید. انواع کوکو بهترین و سریع‌ترین راه‏حل برای پذیرایی از مهمانی است که سرزده آمده یا تصمیم گرفته هم ‏غذایت شود. نگاه سریعی به یخچال می‌اندازی و هرچه دم دستت بود خرد می‌کنی داخل ظرف و با چند تخم ‏مرغ، کار تمام است. سبزی ‏خوار هم که باشی کوکوی سبزیجات پیشنهاد خوبی است، به ‏شرط اینکه مشکلی با تخم ‏مرغ نداشته باشی. البته در مناطق مختلف ایران، کوکوهای پر دردسر و زحمت‏ بری می‌پزند.

اما برای وعده‌های سریع نوروزی که معده‌ات باید جا برای آجیل و شیرینی و میوه هم داشته باشد، کوکوهای سریع و ساده، گزینه‌های خوبی باشند. در این میان کوکوسبزی، کوکوی مهربان و کم ادعایی است که به ‏نظر خیلی‏ ها بهترین گزینه در میان منوی شلوغ کوکوها به ‏شمار می‏ رود. خیلی بخواهی تجملاتی‏ اش کنی، زرشک و گردو را می‌زنی تنگش و معجزه‌ای خوشمزه از دو ماده غذایی ساده ایجاد می‌کنی. نان لواش گرم و گوجه ‏فرنگی و ماست، جشنواره‌ای برایت می‌سازند از طعم‌های ساده اما لذت‏بخش.

 

4- چلوکباب

خیلی بخواهی مجلسی ‏اش کنی و کاری کنی که همه از دست‏پخت و سلیقه‌ات تعریف کنند، می‌روی سراغ چلوکباب. عطر پلوی ایرانی با زعفران دم کشیده، هوش از سر هر کسی می‌برد. این دو را بگذار کنار عطر کباب و سماق تا این مطلب را همین ‏جا نیمه کاری بگذاری و بروی سر اجاق ‏گاز. اگر از آن ‏هایی هستید که غذای بدون برنج را جزو غذاها نمی‌دانید، یا وابستگی شدیدی به گوشت دارید، چلوکباب همیشه جواب خوبی برای شما است. استراحت بعد از خوردن این غذای سنگین را هم در نظر بگیرید؛ نمی‌شود که چلوکباب را با کره آب شده بخوری و بعدش چرتی نزنی.

تنها فوت کوزه ‏گری چلوکباب این است که باید کباب‌ها را از قبل در فریزر آماده داشته باشی. هرچند نیمه آماده کردن غذاهای سخت و فریزری کردن، تبدیل به تخصصی برای ایرانی‌ها شده است. فقط اگر تصمیم گرفتی وعده غذایی عیدانه‌ات را چلوکباب سنگین بزنی، باید حواست به آجیل و میوه و شیرینی‌هایی که در دیدوبازدید‌ها، در رودربایستی می‌خوری هم باشد، یا این‏که برنامه‌ای بریزی و در هر دیدوبازدید یک نوع پذیرایی بخوری. ضرب ‏المثلی است که می ‏گوید «کاه از خودت هم نباشد، کاهدان از خودت است.»

 

5- آش

بدون شک یکی از بهترین گزینه‌ها برای وعده‌های غذایی ایام عید نوروز، آش است. روزهای عید، هرچقدر هم گشت‏ و‌گذار و دیدوبازدید بهمان خوش بگذرد، همان‏ قدر، از روزهای سخت سال برای دستگاه گوارش‏مان است. دستگاه گوارش مجبور است انواع میوه‌ها و شیرینی‏ جات و آجیل ‏هایی را که اغلب هم طبع‏شان با هم یکی نیست تحمل کند. سردی‏ اش شود، گرمی کند و در نهایت خسته و بی‏ رمق روزها را پشت سر هم طی کند به امید تمام شدن 13 بدر!

آن‏ وقت آخر شب شکم‏مان می‌شود کیسه‌ای باد کرده که هرلحظه احتمال انفجارش می‏رود. برای همین است که می‌شود دست به دامن انواع آش شد، تا حداقل وعده غذایی سبک و مقوی خورده باشیم. خوبی آش این است که به‏ خاطر ترکیب انواع حبوبات و سبزیجات، غذایی کامل محسوب می‌شود و از طرفی با توجه به هله هوله‌هایی که در طول روز خورده ‏اید، سبزیجات مناسب و تعدیل کننده را به آن اضافه کنید. در نتیجه بهتر است از همین روزهای پایانی سال که آجیل‌خوری شروع شده و تا سیزده بدر ادامه پیدا می‌کند یک وعده در روز آش بخورید.

 

6- قورمه ‏سبزی و فسنجان

می ‏توانی کمی سنتی فکر کنی و برایت مهم باشد که در روزهای جشن باستانی عید نوروز، غذاهایی بپزی که حال و هوای ایرانی داشته باشند. می‌توانی کمی به خودت سخت بگیری روزهای فست‏ فودی سال گذشته را که در میان عجله‌ها و ترافیک زندگی شهری گذشت تلافی کنی. آن‏وقت خودت را بزنی به آَشپزخانه چند ساعتی را بین سبزی و گوشت و ... غرق کنی و بگذاری عطر قورمه‏ سبزی بپیچد توی خانه و برود تا سر کوچه، دست مهمانان‏ت را بگیرد و بیاورد بنشاند سر سفره‌ات.

شاید کمی زحمتش زیاد باشد، اما به لذت خوردنش می‌ارزد. قورمه ‏سبزی محبوب و البته معروف ایرانی؛ به‌ویژه وقتی چاشنی سالاد شیرازی یا پیاز را با خودش داشته باشد، حرفی برای گفتن باقی نمی‌گذارد. فسنجان که خودش را با هر ذائقه‌ای سازگار می‌کند؛ شیرین و ترش و ملس... هرکدام دنیای از لذت‏ های خوش‏مزه. می‌توانی همسایه‌هایت را به بشقابی قورمه ‏سبزی میهمان کنی. این غذاها می‌توانند بهانه‌های خوبی برای احیای عادت‏های خوب گذشته ‏مان هم باشند. می‌توان حداقل یکی دو روز به حرمت روزهای باستانی و ایرانی، سراغی هم از غذاهای ایرانی گرفت.

 

7- سیب زمینی-تخم مرغ

«حاضری» اسم غذای خاصی نیست اما در منوی شام و نهار خیلی از خانواده ‏ها جا دارد. سیب‏ زمینی و تخم ‏مرغ از همان حاضری‏ های سریع و خوش‏مزه مناسب روزهایی است که وقت نداری. جشنواره سیب ‏زمینی داغ و تخم ‏مرغ آب‏پز در کنار کره و نعناع! وقت که نداشته باشی و مهمانی‌های نوروزی پشت‏سر هم ساعت‏ های عیدت را پر کنند، می‌توانی سیب‏ زمینی و تخم‏مرغ را با هم آب‏پز کنی و تمام! نه از زحمت غذاهای آن‏چنانی خبری است و نه لازم است آنقدر پای اجاق بایستی که لباس ‏های نوی عیدانه، بوی غذا و روغن بگیرند. لواش داغ اگر داشته باشی، لذت سیب‏ زمینی تخم ‏مرغ برایت فرقی با چلوکباب و غذاهای لذیذ دیگر ندارد.

اصلا این لقمه نوستالژیک را بگذار توی کیفت تا اگر وقت نداری برای ناهار و شام به خانه برگردی، در راه، داخل ماشین و در فاصله بین دید وبازدیدها، غذایت را هم خورده باشی. این غذای خوش‏مزه می‌تواند به ‏عنوان وعده غذایی کامل یا میان وعده‌ای لذیذ نقش بازی کند. می‌تواند جواب خوبی برای بچه‌های بی ‏حوصله‌ای باشد که از دیدوبازدید خسته شده ‏اند و بهانه‏ گیری می‌کنند. سیب ‏زمینی-تخم ‏مرغ پیشنهاد کم ‏خرج و خوشمزه‌ای برای روزهای عید است.

 

8- سالاد اولویه

نمی ‏شود آدم زندگی مدرن و سرعت و وقت نداشتن‌های همیشگی باشی و سراغ غذاهای حاضری که می‌توانند روزها در یخچال منتظرت بمانند نروی. اولویه، سالادی که با اینکه اسم سالاد دارد، اما در نوع خود غذایی کامل است. اگر در حلقه سوسیس کالباسی‌ها نیستید هم این سالاد انعطاف ‏پذیر جای سوسیس و کالباس را به مرغ و گوشت و ... می‌دهد. یا اصلا می‌توان کلا حذف‏شان کرد و مناسب ذائقه گیاه ‏خواران آماده ‏اش کرد. روزهای کودکی ما دهه شصتی‌ها، سالاد الویه غذای لوکس مهمانی‌های تجملاتی بود.

آن هم نه غذای کامل! تشریفات و تجملاتی بود که کنار غذاهای اصلی خودنمایی می‌کرد. کم کم با موفقیت جای خود را در وعده‌های غذای اصلی باز کرد و در نهایت تبدیل به وعده‌ای اصلی در غذاهای کارمندان همیشه وقت ندار شد! نمی‌توان از خوش‏مزگی‏ اش نگفت و به همان میزان هم نمی‌توان در مقابلش مقاومت کرد. سالاد اولیه هم از آن غذاهایی است که سیر هم که باشی، دلت می‌خواهد یک لقمه دیگر هم بخوری. از آن خوش‏مزه‌هایی که هم می‌تواند به عنوان میان وعده و هم به عنوان غذای اصلی در سفره جا بگیرد.

 

9- ماکارونی

صدای بوق ماشین‏ ها و آلودگی کلافه ‏کننده پیچیده در هوای شهر، و بدو بدوهای دیدوبازدید عید، حالت را بدتر می‏ کند...

از صبح که بدون خوردن صبحانه از خانه بیرون زده ‏ای، فرصت نکرده‏ای چیزی بخوری و این گرسنگی موذی دست ‏به‏ دست خستگی داده، تا احساس کنی بدنت را کشان کشان به سمت خانه حمل می کنی. آن‏قدر گرسنه ‏ات شده که تا خودت را به خانه برسانی، به چند نفری تنه زده ‏ای! قند خونت افت کرده و به تنها چیزی که فکر می ‏کنی کمی کربوهیدرات خوش‏مزه است! انگار جاذبه ‏ای قوی از لابه ‏لای کوچه‏ ها و خیابان‏ های شهر تو را می‏ کشد به خانه ‏ای که می ‏دانی برای ناهار، تدارک ماکارونی دیده شده!

اینجا همان سکانسی است که باید چشم ‏ها را ببندی و به ته‌دیگ خوش‏مزه و چرب سیب‌زمینی فکر کنی که با عطر ماکارونی آمیخته و هوش از سر می‌برد. در مورد این رشته ‏های خوشمزه هرطور که بنویسی آب از دهان جاری می‏ شود. کم‏تر پیش می ‏آید کسی در مقابل ماکارونی مقاومت خود را حفظ کند و ناخنکی به آن نزند. حتی این رشته ‏های نیمه پخته ولو در آبکش هم هوس ‏برانگیزند. غذایی ساده و سریع پخت، که گوشت چرخ کرده و پیاز هم‏نشین رشته‏ های ماکارونی می‏شود؛ می‏ توانی انواع و اقسام مواد دیگر مثل قارچ و فلفل دلمه و سویا و سیب زمینی و ... را هم به آن اضافه کنی، تا هربار، خوش‏مزه تر از قبل سفره غذایت را تزیین کند. رشته‏ های زرد پیچ در پیچی که داخل دیس نشسته ‏اند و رویشان را لایه ‏ای از گوشت چرخ کرده و پیاز و رب پوشانده، به همراه بخار مطبوعی که از دیس بلند می شود را با چاشنی ماست و خیار همراه کنید، تا یک غذای خوب و خواستنی و ساده برای روزهای عید داشته باشید.

 

10- لوبیا پلو، رشته پلو، عدس پلو

سریع‌ترین، خوش‏مزه‌ترین و کم دردسرترین غذاهایی که ایام عید می‌توان سراغ‏شان رفت پلوهای خورشت سرخود است! لوبیاپلو، رشته ‏پلو و عدس ‏پلو شاه‏نشین این غذاهای درهم و لذیذند. از یکی دو ماه قبل خانه را تمیز کرده‌ای و تمام گوشه و کنارش را برق انداخته‌ای. آن‏قدر که دلت نمی‌آید حتی روی مبل‌ها بنشینی، مبادا که کثیف شوند. شاید ظرف و ظروفت را هم عوض کرده باشی و هنوز آن‏قدر نورچشمی هستند که نخواهی با غذاپختن آسیبی ببینند. روزهای اول عید است و لباس ‏های نوی ‏ات را پوشیده‌ای و مطمئنا دلت هم نمی‌خواهد بوی غذا بنشیند روی آن‏ها. برای اینکه هم غذای خوبی بخوری و هم با این شرایط روبرو نشوی، انواع پلوهای خورشت سرخود را شدیدا توصیه می‌کنم.

لوبیاپلو، رشته ‏پلو و عدس ‏پلو از آن خورشت سرخودهایی ‏اند که کمتر کسی می‌تواند در مقابل‏شان مقاومت کند. یک قابلمه غذا می‌پزی و بی ‏اینکه ظرف و ظروف اضافه را کثیف کنی می‌توانی وعده‌ای خوش‏مزه بپزی. هم می‌توانی تمام روز آن را روی اجاق‏ گاز نگه‌داری تا اگر میهمانی آمد و جایی غذایی نخورده بود، یک بشقاب غذای خوش‏مزه تعارفش کنی. شاید این مهربانی و مهمان ‏نوازی بخش مهمی از مراسم عید باشد که احتمالاً یادمان رفته باشد و تلنگری لازم است که به یادمان بیاید.

 

نویسنده: پریناز سهرابی



آشپزی ایرانی معرفی غذا



مطالب مرتبط

راز موفقیت این مرد چه بود؟
محبوب، در منوی همه رستوران ها
حراج بزرگِ روز کتاب





نظرات کابران باهوک ریویو

پربازدید ها