خرید اینترنتی کتاب و نوشت افزار

موسیقی جاز در قرن بیستم و در شهر نیواورلئان آمریکا زاده شد. اولین قطعۀ این سبک موسیقی صد و یک سال پیش یعنی در سال1917 میلادی ضبط شد. با این همه موسیقی جاز هنوز مورد پسند نسل جوان و محبوب است.

موسیقی جاز، موسیقی سیاه پوستان آمریکا بود. اما صد و یک سال پیش توسط یک گروه سفیدپوست و کم و بیش مقلد ضبط شد؛ به این دلیل که هنرمندان جازِ سیاه پوست در آن دوره از ترس دزدیده شدن آثارشان، آن ها را منتشر نمی کردند. این موسیقی محصول تلاش و هنر آمریکایی های آفریقایی تباری است که در آن زمان برای فرار از سختی های جامعۀ نژادپرست آمریکا آن را خلق کردند. زبانی هنری که علاوه بر هویت بخشیدن به آن ها، مخارجشان را نیز تامین می کرد. جاز به سرعت از موسیقی مراسم های عروسی و خاکسپاری و جشن به پدیده ای ملی و روشنفکرانه و حتی انقلابی بدل گشت. جاز در دهه 1940 فرهنگی با محبوبیت جهانی تلقی می شد.

جاز ترکیبی از موسیقی آفریقایی با موسیقی اروپا بود که هم علمی و دقیق و هم محصول لحظه بود. معروف ترین اصل این موسیقی بداهه نوازی است که بیش از آن که به مهارت یک نوازنده بازگردد، به توانایی او در واکنش نشان دادن به آن لحظه و محیط موسیقیایی مربوط است. جاز به طور موازی در شهرهای نیواورلئان، نیویورک، شیکاگو، کانزاس سیتی و کرانه های غربی آمریکا رشد کرد و با آنکه همۀ این شهرها در یک کشور بودند، هر منطقه با زبان جاز مخصوص به خودش پرورش یافت.

با وجود اینکه این سبک موسیقی با فرهنگ آمریکا گره خورده بود، خیلی زود اما فرای مرزها رفت و تبدیل به یک موسیقی جهانی شد که از مردم عام تا نخبگان و روشنفکران در موردش توافق نظر داشتند. در طول تاریخ سبک جاز، سازهای زیادی از این موسیقی جدا و یا به آن پیوستند؛ اما سازهای بادی(ساکسیفون، فلوت...)، پیانو، گیتار باس و درامز جزو سازهای جدایی ناپذیر این سبک بوده اند. بعضی از این سازها تا قبل از پیدایش این سبک نقش چندانی در موسیقی نداشتند. مثلا ساکسیفون تنور را در سال 1864 یک بلژیکی برای ارکسترهای نظامی اختراع کرد اما در دهه 1930 با نبوغ و شاعرانگی و هنر «کولمن هاوکینز»، یکی از ارکان اصلی موسیقی جاز شد و خود او در همین دهه به یک مکتب تبدیل شد و هرکس که این ساز را در دست می گرفت، سرمشقش کولمن هاوکینز بود.

محبوب ترین قطعه ساخته شده توسط او که با ساکسیفون تنور تنظیم شد، قطعۀ «جسم و روح» است. هاوکینز می توانست یک سولوی طولانی را هرقدر هم که طول بکشد، به شکلی هنرمندانه ارائه دهد و این تک نوازی و بداهه نوازی ها بین هنرمندان این سبک موسیقی گاها ساعت ها به طول می انجامید.

پس از او نوبت به «دوک الینگتون» رسید که او را «موتزارت دنیای جاز» می نامند.

دوک الینگتون مشهور به دوک، فرزند یک پیشخدمت بود که نخستین کارش را در سن چهارده سالگی تصنیف کرد. از او بیش از هزار قطعه بر جای مانده است و همین طور سفری در سال چهل و دو خورشیدی به ایران و اجرایی در ورزشگاه ورزشی آبادان داشت. او همچنین قطعه ای به نام «اصفهان» تنظیم نمود که مورد توجه و استقبال ایران و جهان قرار گرفت.

سرزندگی ابدی موسیقی الینگتون در نوع خود بی نظیر است. ساز اصلی او خودِ ارکستر بود و سولوهای هر نوازنده را بر اساس شخصیت و صدای مخصوص او می نوشت. در سال 1930 به یک خبرنگار گفت: « من موسیقی جاز نمی نوازم؛ من سعی می کنم احساسات طبیعی سیاه پوستان را بنوازم».

 

جاز در ایران

در دهه 1950 میلادی و همزمان با ورود پاپ غربی به ایران، موسیقی جاز نیز از «رادیو و تلویزیون ملی ایران» پخش می شد. از این رو فعالیت هنرمندان ایرانی در این سبک محدود است. آلفرد لازاریان ترانه ای به نام «ونوس» که به این سبک بود، را روانه بازار کرد؛ اما پس از چندی به دلیل استقبال کم از این سبک دست کشید. در سال 1965 میلادی گروهی به رهبری دکتر «لوید میلر» و «پرستون کیز» سبک جدیدی از موسیقی جاز به نام «جاز شرقی» را پدید آوردند که تلفیقی از موسیقی جاز و موسیقی سنتی ایران است. این سبک موسیقی به نام جاز شرقی معروف شد که در ایران مورد توجه قرار گرفت و از تلویزیون ملی آن زمان پخش می شد.

به ویگن لقب سلطان جاز ایران را داده اند. البته او کمتر با موسیقی جاز خالص سر وکار داشت و سبک او بیش تر تحت تاثیر آن دسته خوانندگان آمریکایی بود که به «کرونر» شهرت داشتند. فرانک سیناترا را مشهورترین خوانندۀ سبک کرونر می دانند.

ایرج جنتی عطایی در مورد ویگن گفته است: «ویگن نمایانگر دوره‌ای مهم در تحول اجتماعی کشور ما بود. در آن سال‌ها ویگن حرف تازه‌ای را با ترانه‌هایش زمزمه می‌کرد. تصویر ویگن و گیتارش، در زمان تار و کمانچه، برای مردم ما یک تصویر نو و غیرقابل باور بود».

 


زاده نبوغ سیاه پوستان آمریکا




موسیقی موسیقی سیاه پوستان موسیقی جاز



مطالب مرتبط

چشم‌آذر و هامون برای تمام فصول
زمین؛ خانه ای برای آیندگان
بزرگترین سخنور مشرق زمین





نظرات کابران باهوک ریویو

پربازدید ها