خرید اینترنتی کتاب و نوشت افزار

درباره فیلم «درخت زندگی»

درباره فیلم «درخت زندگی»

درباره فیلم «درخت زندگی»

 

درخت زندگی اثر مالیک، فیلمی است با رویکرد هستی شناسانه و فلسفی به زندگی انسان که برای بیان برداشت خودش از زندگی از مرگ و هراس و نیستی شروع می کند و با خلق یک موقعیت خاص(ضایعه ی مرگ جوانی نوزده ساله است) افکار و روحیات اطرافیان را در این موقعیت ویژه و حساس بررسی می کند.

فیلم درخت زندگی یا  The Tree of Life اثر ترنس مالیک، فیلمی است با رویکرد هستی شناسانه و فلسفی به زندگی انسان که برای بیان برداشت خودش از زندگی از مرگ و هراس و نیستی شروع می کند و با خلق یک موقعیت خاص (ضایعه ی مرگ جوانی نوزده ساله است) افکار و روحیات اطرافیان را در این موقعیت ویژه و حساس بررسی می کند. بدین صورت، موقعیت دراماتیک فیلمنامه در اصل مرگی است که این سیکل را به تعویق انداخته است و نظم و هماهنگی موجود را برهم زده و کاراکترها را دچار بحران و آشفتگی روحی کرده و با این حال به پرسش و پاسخ و بازنگری در مفهوم بودن و نبودن می پردازد. 

این نوع موقعیت نابِ دراماتیک خلق شده در فیلم درخت زندگی، به تعبیر دیوید بورودل، «موقعیت سرحدی» نام می گیرد. موقعیت سرحدی، در واقع موقعیتی است که یکی از ویژگی های فیلم هایی با روایت هنری بر اساس الگوی فیلمنامه نویسی غیر هالیوودی به شمار می آید. موقعیت مبتنی بر اساس الگوی هالیوودی نیست، که با الگوی اروسی نوشته شود و نقطه ی اوج اروتیک وار داشته باشد و بعد به فرود برسد.

در این موقعیت کاراکترها به مسیری مایل می شوند و سوق پیدا می کنند که در بینشی درونی به ذات هستی و کاِئنات و دلایل وجودی و ماهیتی خود فکر می کنند. از دیگر ویژگی های این نوع فیلم نامه ها، کاراکترهای منفعل و عدم التزام شان به اکت ها و کنش های دراماتیک برای دگرگون کردن شرایط موجود است که این نمونه در فیلم درخت زندگی  به وضوح نمایان است.

فی الواقع می توان گفت این گونه روایت سینمایی در تلاش است تا پاسخ فرهنگی غنی و مناسبی برای مخاطبان خاص یا بهتر است بگوییم قشر فرهیخته ی سینمای مدرن باشد. مخاطبانی که به سبب پیشرفت مدنیت و پیشرفت علوم و فناوری و توسعه ی سطح تحصیلات و دانش، سوپر دانا هستند و ذهنیتی بسیار پیچیده تر و ادراک عمیق تری نسبت به امور دارند و پاسخ های بدوی افسانه ای درباره ی رمز و راز هستی اغنایشان نمی کند و در عین تشویش و هزاران فکر و خیال، ترس بیشتری نسبت به مرگ دارند. از این رو است که در سال های اخیر یکی از سوژه های بسیار مورد توجه سینما مفهوم مرگ و چگونگی مواجهه انسان با مرگ و پذیرش و تحمل آن است که در موارد بسیاری در قالب داستان شخصیت هایی بروز و تجلی پیدا می کند که از مرگ زودرس خود ناشی از بیماری درمان ناپذیری مثل سرطان است پیش آگاهی می یابند.

فیلم The Tree of Life یا درخت زندگی در تلاش است تا مخاطب را مجذوب و مسحور ایماژهای منحصر به فرد، ترکیب خاص تصاویر، رنگ ها و حرکت های آرام دوربین و ریتم کند و تفکر آمیز، در پس زمینه ی کلام شاعرانه کند و بیش تر احساس و شهود او برای درک مفهوم مبهم فیلم بر می انگیزد. از این رو، درخت زندگی بیشتر از این که متکی بر تحلیل علت و معلولی رویدادها باشد، متکی بر محوریت عکاسی، تصاویر زیبا و تدوین است و چنین به نظر می رسد که با فیلم نامه ای پیچیده رو به رو هستیم که طرح داستانی نامتعارف دارد.

فیلم درخت زندگی در واقع از کنار هم چیدن مجموعه ای از ایده های تاثیرگذار و ناب، ایماژ های زیبا و تصویرهای سه بعدی شکل گرفته است. حدود یک پنجم از فیلم نامه پیشنهادهایی برای خلق تصویرهای سه بعدی و ساختگی است که با تصاویر مستند ترکیب می شوند.

این تصاویر از دوره ی تکامل موجودات زنده از یاخته های تک سلولی اعماق دریاها استارت می خورند و تا حضور دایناسورها در خشکی ادامه می یابند و سپس به کویر شنی و دشتی پوشیده از گدازه های آتشفشانی برش می خورند که برادر بزرگ (پسر خانواده) که اکنون مهندسی موفق در رشته ی ساختمان است، در سنگلاخ آن قدم می زند.

به دلیل ساختار در ظاهر غیر داستانی فیلمنامه درخت زندگی پیدا کردن نقطه های عطف و چرخش داستانی فیلمنامه غیر ضروری می نماید و راه گشای این مقوله، تحلیل ساختارگرایانه نیست. اگر چه می توان ساختار روایتی فیلم نامه را در فصل های بازگشت به گذشته مبتنی بر روایت زمان خطی دانست زمانی که فرزندان خانواده را از خردسالی تا نوجوانی دنبال می کند. در فصل های مربوط به گذشته تنها می توان به چند صحنه ی به لحاظ داستانی، نفس گیر اشاره کرد که رویدادهای غیرمنتظره ای را شکل می دهند:

پرخاش و درگیری پدر با فرزندان سر میز غذا، بازی خطرناک راوی و برادر نوجوانش با سیم لخت برق، بازی خطرناک دو برادر با هم که یکی از آن دو مصدوم می شود، غرق شدن یکی از همبازی های دو برادر در استخر، سرک کشیدن پسر نوجوان تازه بالغ به خانه ی همسایه که تماما نوستالژیک است.

در نهایت فیلم درخت زندگی، در ساحل دریا تمام می شود و کاراکتر راوی را در بزرگسالی نشان می دهد که در کنار مادر و پدر جوانش، برادر خردسال خودش را در آغوش می کشد و پا به پای افراد حاضر در زندگی گذشته اش در همان ساحل در فضایی شاعرانه و ویژه بدون هدف پرسه می زند و به نوعی این مفهوم را در ذهن تماشاگر بوجود می آورد که مردگان در ذهن و رویای زنده ها حضور دارند.

 

منبع: نت نوشت



نقد فیلم و سریال معرفی کتاب فیلم درخت زندگی








نظرات کابران باهوک ریویو